Scheiding aanvragen

Voordat de scheiding officieel kan worden ingediend, moeten jullie afspraken maken over een aantal belangrijke onderwerpen. Denk aan de verdeling van jullie vermogen en bezittingen, de vraag wat er met de woning gebeurt, of er partner- of kinderalimentatie wordt betaald, en hoe jullie de pensioenverdeling regelen. Deze afspraken worden vastgelegd in een echtscheidingsconvenant.

Hebben jullie minderjarige kinderen? Dan is een ouderschapsplan wettelijk verplicht. Hierin leggen jullie vast hoe de zorg en opvoeding worden verdeeld, welke omgangsregeling er geldt en hoe de kinderalimentatie is geregeld. Een mediator helpt jullie om afspraken te maken die werkbaar zijn voor het hele gezin.

Zodra alle afspraken zijn vastgelegd, dient een advocaat het verzoekschrift tot echtscheiding in bij de rechtbank. Bij mediation werkt jouw mediator samen met een vaste advocaat die dit voor jullie verzorgt. Je hoeft hier zelf niets voor te regelen.

Er zijn twee soorten verzoekschriften. Bij mediation is er sprake van een gezamenlijk verzoekschrift, jullie zijn het samen eens over de scheiding en de gemaakte afspraken. Dit is de snelste en meest gebruikte route bij mediation. Bij een eenzijdig verzoekschrift vraagt een partner de scheiding aan. De andere partner krijgt vervolgens de gelegenheid om te reageren via een verweerschrift. Belangrijk hierbij om te weten: op het moment dat de indiening van het verzoekschrift een feit is en er ook geen gemeenschappelijk inschrijvingsadres meer is (een van jullie heeft zich uitgeschreven van jullie gemeenschappelijke adres), is er geen sprake meer van fiscaal partnerschap en kun je bijvoorbeeld al op eigen inkomen huurtoeslag (en andere toeslagen) ontvangen.

De rechter beoordeelt het verzoekschrift en de bijbehorende afspraken. Bij een gezamenlijk verzoek volgt binnen vier tot acht weken een beschikking: de officiële uitspraak waarin de scheiding wordt bevestigd. Een mondelinge behandeling (zitting) is bij een gezamenlijk verzoek niet nodig.  

De scheiding is pas definitief zodra de beschikking is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand bij je gemeente. Dit moet binnen zes maanden na de uitspraak gebeuren, anders verliest de beschikking haar geldigheid en zou je het hele proces opnieuw moeten starten. De advocaat zorgt ervoor dat de inschrijving tijdig wordt geregeld. Na de inschrijving zijn jullie officieel gescheiden en zijn de gemaakte afspraken juridisch bindend. Een mediator kan ook na de scheiding ondersteuning bieden bij praktische zaken, zoals het her-berekenen van alimentatie als er sprake blijkt van een heel andere woonlast dan tevoren ingeschat of van je omgangsregeling omdat er toch een andere verdeling nodig is.

De doorlooptijd hangt af van jullie situatie. Als jullie het eens zijn over de afspraken, kan het mediationtraject in enkele weken worden afgerond. Na het indienen van het verzoekschrift duurt het gemiddeld vier tot acht weken voordat de rechter een beschikking afgeeft. Daarna volgt de inschrijving bij de gemeente, wat meestal nog een week kost.

Voor een echtscheiding is een advocaat wettelijk verplicht. Alleen een advocaat kan het verzoekschrift indienen bij de rechtbank. Bij mediation hoef je echter niet zelf een advocaat te zoeken. Jouw mediator werkt samen met een vaste advocaat die de juridische afhandeling voor jullie verzorgt.

Bij mediation werken jullie samen met een onpartijdige begeleider aan gezamenlijke oplossingen. Bij een procedure met twee advocaten behartigt elke advocaat het belang van één partner. Mediation is doorgaans sneller, goedkoper en minder belastend.

De kosten hangen af van de complexiteit van jullie situatie. De uurtarieven van onze mediators liggen tussen € 150 en € 180 per uur. Daarnaast betaal je griffierechten van € 341 (2026). Kom je in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand, dan liggen de kosten aanzienlijk lager.

Je kunt toeslagen aanvragen zodra de scheiding is ingediend bij de rechtbank en jullie niet meer op hetzelfde adres staan ingeschreven. Pas dan telt je ex-partner niet meer mee als toeslagpartner.

Huurtoeslag kun je aanvragen zodra het echtscheidingsverzoek is ingediend bij de rechtbank en je niet meer op hetzelfde adres staat ingeschreven als je ex-partner. Je kunt de huurtoeslag aanvragen via de website van de Belastingdienst.

Een scheiding wordt aangevraagd bij de rechtbank in het arrondissement waar jij of je partner woont, maar kan inprincipe bij elke rechtbank worden aangevraagd. Je hoeft dit niet zelf te doen. De advocaat die samenwerkt met jouw mediator dient het verzoekschrift voor jullie in.

Een bijstandsuitkering kun je aanvragen als je na de scheiding onvoldoende inkomen hebt om in je levensonderhoud te voorzien. Doorgaans is dit mogelijk zodra de scheiding definitief is en je op een ander adres staat ingeschreven dan je ex-partner. In sommige gevallen kun je al eerder een aanvraag indienen, bijvoorbeeld als de scheidingsprocedure nog loopt. Vraag je mediator gerust naar de mogelijkheden in jouw situatie.